Alle pogingen tot politieke maatregelen richten zich dan ook op een beperking van de menselijke CO2 uitstoot, wat in principe gelijk staat aan minder brandstof gebruiken. Aangezien dat vooralsnog rechtlijnig staat tegenover economische groei, zal realistisch gezien geen enkel land daar op korte termijn vrijwillig aan kunnen voldoen. Deze doodlopende weg werd laatst in Kopenhagen, geheel voorspelbaar, pijnlijk zichtbaar.

Maar over hoeveel CO2 gaat het eigenlijk? Even rekenen met wat eenvoudig opzoekbare gegevens levert het volgende op:

Onze atmosfeer bestaat voornamelijk uit stikstof, zuurstof, waterdamp en slechts 0,037% CO2. Dat percentage schijnt met ongeveer 15 % te zijn toegenomen sinds de industriële revolutie. Met andere woorden: er zit dus nu een schamele 0,004% méér CO2 in de lucht. Hoeveel dáárvan eigenlijk door ons komt is onbekend.

CO2 is op zichzelf een natuurlijk voorkomend, onschadelijk gas. Van de broeikasgassen is waterdamp de grootste boosdoener. Het is een veel sterker broeikasgas dan CO2, en komt ook veel meer voor in de atmosfeer. Ongeveer 70% van het broeikaseffect wordt veroorzaakt door waterdamp. Niks aan te doen natuurlijk, want ook al zouden we nu alle oceanen, meren en rivieren met plastic afdekken, dan zou het nooit meer regenen, om maar iets te noemen. Een paar andere exotische gassen nemen samen een klein gedeelte voor hun rekening, wat de bijdrage aan het broeikaseffect van alle CO2 in de lucht op maximaal 26% houdt. Maar hooguit 15% daarvan komt van de mens. Met andere woorden: als we in staat waren nu alle menselijke CO2-uitstoot ooit weer uit de lucht te halen, hadden we hooguit 3,9 % minder broeikaseffect als resultaat.

Dat is natuurlijk een totaal onhaalbare doelstelling, en de realiteit dwingt ons te mikken op een geleidelijke vermindering van de toename van CO2-uitstoot. Maar zelfs van dat onrealistische ideaal is het dus maar de vraag hoeveel het nog zou uitmaken.

Wat gaat politiek beleid om de CO2-uitstoot terug te dringen realistisch gezien dan wel opleveren? Voornamelijk een florissante handel in emissierechten en CO2-belasting. Bedrijven gebruiken zogenaamde 'CO2-neutrale' productieprocessen als vrijbriefje om op allerlei andere gebieden te kunnen sjoemelen. Wellicht ontstaat er CO2-discriminatie in de internationale handel. Ontwikkelingslanden die niet aan bepaalde CO2-eisen kunnen voldoen, krijgen te maken met nieuwe peperdure invoerrechten. De gevolgen: een groeiende kloof tussen geïndustrialiseerde landen en de derde wereld; een woud aan nieuwe regelgevingen; hogere belastingen voor ons en een intussen nog altijd stijgende groei in mondiale CO2-uitstoot.

Er zijn natuurlijk veel andere goede argumenten om het verbruik van fossiele brandstoffen aan banden te leggen. Maar ik denk vooral dat het nodig is om zeker te weten dat onze CO2-uitstoot de oorzaak is van een aankomende ramp, voordat er paniek-maatregelen worden genomen die niet alleen misschien wel helemaal niets helpen, maar ook verstrekkende gevolgen kunnen hebben op diverse andere gebieden. Want natuurlijk moet de vervuiling van de Aarde worden aangepakt, maar dan moet het wel effectief gebeuren.

Er zijn vele alternatieve theorieën omtrent de drijvende krachten achter de schommelingen in ons klimaat, met als nieuwste hoofdkandidaat de Zon. Maar een heel ander argument is de inherente onvoorspelbaarheid van het klimaat als geheel. En dit is iets wat elke zichzelf respecterende wetenschapper zal moeten erkennen. Het is een bijzonder ingewikkeld systeem met heel veel 'feedbackloops'. Dat wil zeggen dat er diverse processen met terugwerkende kracht op zichzelf en elkaar inwerken. Dit zorgt ervoor dat kleine veranderingen op termijn enorme gevolgen kunnen hebben, wat precies is waarom de heren klimaatwetenschappers het in hun broek doen. Met voor hetzelfde geldt dat er van grote veranderingen op termijn helemaal geen enkel effect meer overblijft! En het klimaatsysteem is zó chaotisch en nog dusdanig onbegrepen, dat er in feite geen peil op valt te trekken wat het gaat doen in de toekomst. Dit haalt niet alleen de geloofwaardigheid van elke voorspelling omtrent het klimaat onderuit - het betekent voornamelijk dat we extreem voorzichtig moeten zijn met eventuele maatregelen om de Aarde af te koelen! Het middel kan veel erger zijn dan de kwaal.

Amerikaanse en Britse 'denk-tanks' kwamen laatst met een lumineus idee om de opwarming tegen te gaan. Duizenden grote onbemande schepen moeten zeewater versproeien in de lucht om wolken te maken, die de Aarde afkoelen door een paar procent zonlicht af te ketsen. Het plan, dat 9 miljard dollar zal kosten, werd met veel applaus ontvangen en heeft al enkele honderden duizenden dollars subsidie opgestreken. Maar het engste is dat al deze wetenschappers even lijken te zijn 'vergeten' dat waterdamp een veel sterker broeikasgas is dan CO2. Die sproeischepen werken dus hoogstwaarschijnlijk enorm averechts. Het zal er dan waarschijnlijk ook nooit echt van komen, maar wat geeft dat nou. Het klinkt mooi en houdt weer eens wat wetenschappers en ambtenaren van de straat.

Maar als het zo simpel valt weg te redeneren, waar komt al die klimaatpaniek dan vandaan? Het antwoord is buitengewoon simpel. "De Aarde gaat eraan!", die kop doet het altijd goed in het nieuws. En wetenschappers die het goed doen in het nieuws, krijgen subsidies. Zeker wanneer de theorie overtuigt, de oplossing moreel en ethisch verantwoord klinkt, en er belasting op valt te heffen, dan springen politici er massaal bovenop, met nog meer subsidies tot gevolg. En zodra het bedrijfsleven een manier heeft gevonden om er een handeltje uit te slaan, dan is het hek van de dam. "Global Warming" is Big Business, voor alle betrokkenen. De emissierechtenhandel, de windmolenindustrie, de zonnecellen- fabrikanten, de supermarkten, de milieubelasting en talloze goede doelen organisaties zien maar al te graag dat u gelooft in een ellendige toekomst, want de angst daarvoor verkoopt uitstekend.

Bronnen bekijken »