Men is zich in de loop der tijd echter wel gaan afvragen waarom de vrouwelijke boezem zich zo onderscheidt van bijvoorbeeld die der mensapen - welke reden kon de natuur hebben gehad om de vrouwelijke boezem in haar huidige vorm te laten evolueren?
In onderstaand artikel wil ik pogen hier wat meer duidelijkheid in te scheppen...

Voor zover ik weet behoort de mens tot de enige onder de zoogdieren (mammalia) die zo’n bijzondere aandacht besteedt aan dat orgaan wat zo kenmerkend is voor deze groep, namelijk de ‘mamma’. Dit is de zeer toepasselijke Latijnse benaming voor de vrouwelijke borst.

De borsten van de vrouw trekken altijd opnieuw de aandacht van mensen, zowel in positieve als in negatieve zin, en men lijkt telkens opnieuw de uiterste best te doen juist dit lichaamsdeel op de een of andere wijze weer in de aandacht te krijgen. Vaak is het eerste waar mannen naar kijken als zij een - doorgaans jonge - vrouw zien haar boezem.

En hoe vervelend dit soms ook misschien mag zijn voor vrouwen - vooral feministes zouden zich daar in een zekere periode van de vorige eeuw ernstig aan storen - die toch wel graag meer over hun persoonlijkheid willen worden beoordeeld dan enkel maar naar de vorm en het formaat van hun borsten; eigenlijk is het biologisch bepaald dat hun borsten vooral dienden om aandacht te trekken. Naast natuurlijk het voeden van kroost, laat dat vooral duidelijk blijven.

Men heeft er best wel lang mee zitten te puzzelen om nu eens grondig te kunnen verklaren waarom de borsten der vrouwen die specifieke vorm hebben gekregen bij de Homo Sapiens. De Britse zoöloog Desmond Morris (schrijver van onder andere ‘De Naakte Aap’) was een van de eersten die het publiekelijk wat meer onder de aandacht wist te brengen, al benaderde hij het een beetje teveel louter vanuit een mannelijk oogpunt. Maar desalniettemin zat hij wel op het goede spoor in zijn betoog waarin hij vooral de vorm van de vrouwelijke borsten dacht te verklaren. Desmond Morris stelde namelijk vast dat de mens allerlei anatomische kenmerken bezit die enkel maar bij water- cq zeezoogdieren voorkomen. In een poging de vorm en vooral het formaat van borsten bij vrouwen te kunnen verklaren besloot hij naar de leefomstandigheden in die mogelijke waterhabitat der mensen te gaan kijken, waarin zij een bepaalde periode van hun evolutie moesten hebben doorgebracht.

Het ligt nu niet in mijn bedoeling om de gehele 'aquatic ape' theorie uit de doeken te gaan doen, wie meer daarover wil weten kan het beste eens op deze site gaan kijken, maar het was deze zeer steekhoudende hypothese over de evolutie van de mens waarin hij antwoorden kon vinden op de vraag over het hoe en waarom van de vorm van de vrouwelijke borsten. Desmond Morris bedacht dat als mensen het grootste deel van hun tijd rechtop in halfdiep water stonden, de gewone seksuele kenmerken der vrouwen misschien minder direct herkenbaar zouden zijn.

Het is nu van belang vooral niet te vergeten dat zelfs de genetisch 98% met ons overeenstemmende chimpansee geen echte uitstekende en prominent zichtbare borsten heeft, zoals de mensenvrouw die heeft. Morris bedacht dus dat om de garantie te hebben dat de soort in stand zou worden gehouden, de natuur iets anders moest hebben bedacht om de paringsbereidheid van de menselijke vrouwen aan het andere geslacht kenbaar te maken.

Het is bekend dat tepels hard worden en donkerder kleuren als er sprake is van seksuele opwinding en eventuele bereidheid tot paren, dus bedacht Morris dat dit - en natuurlijk de überhaupt veel meer zichtbare vorm der borsten - het middel van de natuur was geweest om seksuele kenmerken van de soort in waterrijke omstandigheden zichtbaar te laten zijn en die als signaal tot paringsbereidheid te laten dienen.
Normale zaken als specifieke lichaamsgeur vallen namelijk al uit als men zich het grootste deel van de tijd in het water bevindt. Om nog maar te zwijgen over eventuele zichtbaar gezwollen geslachtsorganen.

In basis is dit allemaal wel waar, al bleek er wel een vrouw voor nodig om een en ander toch nog iets meer te nuanceren en het vanuit een ander oogpunt te gaan benaderen. Deze vrouw was Elaine Morgan, die het boek 'de vrouw van onze voorvader' erover schreef.

Zij stoorde zich onder andere aan het louter eenzijdige beeld wat Desmond Morris van de evolutie van de borst had geschetst en kwam met zeer goede hypotheses die weliswaar bevestigden dat de vrouwelijke borst niets anders dan een waterkenmerk kon zijn - de vorm en grootte ervan - maar dat de natuur toch wel meer redenen moest hebben gehad dan enkel de eerder door Morris genoemde om het zo in die specifieke vorm te laten evolueren.

Want waar dient de borst die de zo mooie naam ‘mamma’ draagt uiteindelijk in eerste instantie voor?
Voeding voor de pas geboren zuigeling natuurlijk, dat mocht men dus vooral niet uit het oog verliezen. De grootte van de vrouwelijke borst als bron van zuigelingenvoeding heeft echter niets met de hoeveelheid voeding en/of de kwaliteit ervan te maken, want een borst bestaat namelijk voor het merendeel uit lichaamsvet ter opvulling en het behoud van die specifieke vorm.

Een vrouwtjeschimpansee heeft net zoveel goede voeding als een mensenvrouw:

... en tijdens de dracht en erna zullen de borsten van een vrouwtjeschimpansee ietsje groter zijn dan normaal, maar zelfs dan toch niet zo enorm als ze soms bij mensenvrouwen kunnen worden, die daarvoor zelfs niet zwanger hoeven te zijn...

Al is bovenstaand voorbeeld natuurlijk wel eerder uitzondering dan regel. Het illustreert enkel maar dat vrouwenborsten om een andere reden zo groot en naar voren uitstekend evolueerden.

Laten we om de reden hiervan te achterhalen dan nog maar eens terugkeren naar die hierboven genoemde hypothese over die periodieke waterhabitat tijdens de miljoenen jaren lange evolutie van de Homo Sapiens. Want dat die dan toch wel een behoorlijk lange tijd moet hebben geduurd is noodzakelijk om zekere anatomische veranderingen met zich mee te brengen. Om de nuancering van Elaine Morgan over het waarom van de vorm van de vrouwenborst duidelijk te maken is het van belang meer over de ‘Aquatic Ape’ these te weten.

De Aquatic Ape

Heel erg lang geleden - minstens 6 miljoen jaar als het niet nog veel langer is - begon de denkende mens met leven in een bosrijke omgeving. Want de mens is nu eenmaal - net als de chimpansee - in bomen begonnen. En net als die chimpansee had de mens toen nog veel lichaamshaar waardoor het voeden der jongen geen problemen gaf, aldus Elaine Morgan.

De jongen hielden zich namelijk met gemak met hun grijpvingertjes vast aan het veelvuldige lichaamshaar van de moeder - zie foto verder omhoog - en als de moeder dan voor zichzelf een comfortabele tak of iets dergelijks had uitzocht dan kon ze een gerieflijke houding aannemen en het jong voeden. Ze kon het makkelijk ondersteunen en daarnaast hield het jong zich dus aan het lichaamshaar van de moeder vast. Zo gaat dat min of meer bij al de aapachtigen.

Maar er gebeurde op een zeker moment in de geschiedenis iets waardoor de mens ineens erg veel meer dan enkel maar in en om het water begon te leven. Hoogstwaarschijnlijk was dit zout water trouwens, wat erop duidt dat er dus weer eens iets veranderde op onze oude getrouwe aarde. Want de aarde is voortdurend in beweging, of men dat nu leuk vindt of niet. Dat heeft de archeologie inmiddels al wel voldoende aan weten te tonen. De aarde zoals wij die nu kennen zag er miljoenen jaren geleden beslist heel anders uit en gebieden die nu op de zeebodem liggen waren toen land.

Het Afrikaanse thuisland der mensachtigen werd waarschijnlijk gedeeltelijk opgeslokt door de zee, wat de inwoners ertoe dwong zich aan deze omstandigheden aan te passen wilden ze het hoofd boven water kunnen houden (mogelijk heeft dit ergens aan de kust van Oost-Afrika plaatsgevonden, waar tot nu toe de oudste sporen van hominiden zijn gevonden). De mens begon door de veranderde omstandigheden meer op stranden te leven, en in het water.

Langzaam maar zeker begon de mens zich aan deze veranderde omstandigheden aan te passen. Want enkel die dat deden zouden kunnen overleven (geheel volgens de natuurlijke selectie theorie van Darwin).

Waar bestonden die veranderingen uit? Ten eerste begon de mens langdurig rechtop te lopen om het hoofd boven water te kunnen houden. Dit ziet men overigens ook bij de neusaap - die nog een ander anatomisch kenmerk met de mens deelt - deze kan ook redelijk goed en lang rechtop blijven lopen omdat zijn woongebied in de moerassen onder mangrovebossen is. Chimpansees en andere hominiden zijn namelijk niet hiertoe in staat.

Dit rechtop leren lopen is een uiterst langzaam en ingrijpend proces wat enige belangrijke anatomische aanpassingen van de ruggengraat en vooral het vrouwelijke bekken met zich meebracht. En omdat dit maar tot een zeker percentage mogelijk bleek te zijn moesten de jongen eigenlijk allemaal prematuur ter wereld worden gebracht, met een nog niet geheel gesloten fontanel. Dit kon niet anders omdat het bekken niet groter kon worden - met een ruimere opening daartussen - vanwege het rechtop lopen. De ruggengraat zou trouwens wel altijd een zwakke plek blijven voor de mens als ie zich uit het water op het land begaf.

Het moge duidelijk zijn dat de mens tijdens deze ontwikkelingen als soort uitermate kwetsbaar zou zijn geweest als ie niet in een veilige omgeving had verbleven. De kust was zo’n veilige omgeving, in tegenstelling tot de savannen waar vele gevaarlijke roofdieren rondliepen. Het spreekt voor zich dat de mens zich zonder al dat lichaamshaar veel makkelijker door het water zou kunnen voortbewegen, dus langzaam maar zeker raakte het 't meeste van het lichaamshaar kwijt. Het hoofdhaar echter niet want dit bleef belangrijk om zonnebrand te voorkomen en nog een andere belangrijke reden.

Desmond Morris stelde overigens wel vast dat WAT we nog aan lichaamshaar over ons gehele lichaam zouden behouden, een soort van babydons welhaast, in het water een zekere stroomlijn bezat. Dit kon geen toeval zijn. Om het lichaam zonder al dat haar dan toch op temperatuur te kunnen houden, zeker in het water, kwam er onderhuids veel meer lichaamsvet dan bij de overige landzoogdieren gebruikelijk is. Want namelijk 30 % van ons lichaamsvet zit onderhuids nu, dat is ongeveer net zoals bij waterzoogdieren als de zeehond, zee-otter, zee-olifant en zeekoe. De laatste hiervan - ook wel lamantijn genoemd - zou overigens eveneens over iets van zichtbare borsten beschikken.

Naast de zojuist genoemde ontwikkelingen begon tevens het strottenhoofd in te dalen. Deze aanpassing diende om sneller naar veel lucht te kunnen happen als men lang onder water was geweest. Bij zeezoogdieren is dat heel normaal, maar geen enkel ander landzoogdier heeft dat op die wijze.

Een aardige bijkomstigheid van deze specifieke ontwikkeling is overigens dat de mens zo meer controle kreeg over het gebruik van de stembanden, en zo kon men leren uitgebreider te communiceren.
De neus begon net als die van de neusaap meer uit te steken omdat die zo gemakkelijker afsloot terwijl men zich onder water bevond. De mond kreeg eveneens een vorm die hem geheel waterdicht maakte.

In tegenstelling tot de chimpansees hebben mensen kleine vliesjes tussen vingers en tenen, net als de man van Atlantis van die TV-serie uit 1977 (met Patrick Duffy in de hoofdrol). Natuurlijk niet zo extreem als de hoofdrolspeler, maar de aanzet van die vliesjes is bij u en mij duidelijk waarneembaar.

De reden dat deze vliesjes niet zo groot zijn als bij die man van Atlantis schuilt hoogstwaarschijnlijk in het gegeven dat de mens op een zeker moment zijn waterhabitat weer besloot om te ruilen voor een leven wat meer op het land plaatsvond. Dit zette de verdere ontwikkeling als het ware stop. De vorm van onze voeten is overigens eveneens zo’n aanpassing aan het water te noemen, want we kunnen ons dan wel niet meer aan onze tenen slingerend door de bomen begeven, ze als kleine zwemflippers gebruiken gaat wel zeer goed.

Zout water drinken is eigenlijk niet zo goed voor dieren, dat is algemeen bekend. Maar dieren die veel met zout water in aanraking komen hebben daar een zeker 'filterapparaatje' voor meegekregen door de natuur. Dat orgaan filtert het zout eruit en een klier scheidt dit overtollige zout dan weer af naar buiten het lichaam. Zoiets noemt men TRAANKLIEREN. Zeemeeuwen, zeehonden en andere waterdieren beschikken hierover.

Jawel, de mens heeft die ook. En de enige andere landzoogdieren waarvan men weet dat deze eveneens over zoiets beschikken, die hebben allemaal bewijsbaar een deel van hun evolutie in het water doorgebracht. Het beste voorbeeld hiervan is nog wel de olifant, die oorspronkelijk eveneens zijn neus aan een verblijf in het water had aangepast.

Maar er is nog meer. Eerder bracht ik reeds het hoofdhaar ter sprake wat de mens aan beharing behield. Al was het maar tegen de zonnebrand tijdens een langdurig verblijf in het water. Het menselijke hoofdhaar heeft echter de eigenaardige eigenschap dat het maar blijft groeien, tot ongehoorde lengte (zie foto verder naar boven). Bij vrouwen lijkt dat zelfs nog nog net iets langer te willen blijven groeien dan bij mannen.

De verklaring daarvoor is eveneens te vinden in de wateraap-hypothese. Want als een moeder rondzwom dan dreef het haar als een soort van krans om haar heen waardoor het de met haar mee zwemmende kinderen zo de gelegenheid bood niet te ver bij de moeder vandaan te drijven (en natuurlijk gold dit tevens voor zwemmende vaders waarnaar ze konden grijpen). Want zelfs pasgeboren baby’s kunnen reeds zwemmen, dat is inmiddels al wel voldoende bewezen, al was het maar bij de zogeheten watergeboortes.

De kleine kinderen die met de moeder rondzwommen hoefden maar te grijpen en ze kregen het haar van de moeder (of vader) te pakken om zich weer in haar veilige nabijheid te kunnen begeven.

Dit dan wat betreft de theorie die aantoont dat de mens een gedeelte van zijn evolutionaire ontwikkeling waarschijnlijk in en nabij de zee heeft doorgebracht. Maar dan nu die specifieke ontwikkeling die ertoe zou leiden dat de borsten der vrouwen hun huidige vorm zouden gaan krijgen. Want het was dat vraagstuk wat we nu beantwoord wensten te gaan zien.

Volgens de eerder genoemde Elaine Morgan had de vorm van de borsten niet enkel maar te maken met de herkenbaarheid van de sekse en haar eventuele paringsbereidheid (Morris). In zo’n waterrijke habitat, op het strand nabij de zee - of in het water zelf - kon de moeder niet zulk een makkelijke houding aannemen om haar jongen te voeden als de chimpansee dat wel kan in de bomen.

Als er iets niet mocht gebeuren dan was het wel dat de moeder haar kinderen zou vergeten te voeden omdat ze daar een te ongemakkelijke houding voor aan zou moeten nemen. Eigenlijk moest de situatie zo zijn dat de zuigelingen op eigen beweging makkelijk bij de bron van hun voeding konden komen.

Borsten begonnen dus in de loop der tijd veel meer uit te steken en te hangen om de moeder een makkelijker gelegenheid te bieden haar kind te voeden en het kind een makkelijker gelegenheid te bieden er uit eigen initiatief bij te komen.

En daar het voeden van de zuigelingen een aangename - want seksuele - prikkeling in het lichaam van de moeder teweeg bracht werd zodoende verzekerd dat zij haar kinderen niets tekort zou laten komen. Deze argumenten waren de insteek van Elaine Morgan en de Belgische arts Marc Verhaegen zou zich later eveneens hierin gaan verdiepen, waarna hij het meeste wist te bevestigen wat hierboven is aangekaart (zie zijn boek 'In den beginne was het water').

Zo mogen we dus wel concluderen dat de borst van de vrouwelijke Homo Sapiens uniek kan worden genoemd. Enkel de Homo Sapiens heeft ze in die vorm en de reden hiervoor is voeding, maar tevens seksuele aantrekkingskracht. Want de mens werd tevens een zeer seksueel dier wat graag lange tijd aan het paringsritueel besteedde. Op een Afrikaanse savanne zou zoiets funest zijn geweest, maar waar de mens zich grotendeels ophield was hij betrekkelijk veilig en mocht het best wel enige tijd gaan kosten. Het aangezicht tot aangezicht paren - wat gebruikelijk is voor mensen - komt overigens eveneens bij enkele zeezoogdieren voor.

Uit al het bovenstaande blijkt wel dat het ergens dus heel natuurlijk is dat mannen ertoe neigen naar de borsten van een vrouw kijken. Dit betreft niets meer dan een instinct.

Vrouwen die vrijwel geen uitstekende borsten hebben zouden het in een waterhabitat als moeder moeilijk kunnen gaan krijgen, dus werden zij waarschijnlijk minder snel uitgekozen voor een paring. Natuurlijke selectie gaat nu eenmaal zo te werk. De soort moet nu eenmaal in stand worden gehouden, zo luidt het biologische programma van alle levende wezens. En het is deze selectie in die waterrijke periode die ervoor gezorgd heeft dat statistisch gezien de meeste vrouwen van Homo Sapiens uitstekende en hangende borsten hebben. Een eigenschap die in sommige culturen tot op de dag vandaag nog steeds wordt gewaardeerd bij vrouwen.

Natuurlijk zijn we als mens sindsdien wel weer verder geëvolueerd, we zijn ‘beschaafder’ geworden en hierdoor hebben we gelukkig andere criteria gekregen voor wat betreft partnerkeuze, maar evolutie volgt nu eenmaal veel langzamer op dit soort ontwikkelingen; mannen blijven dus voorlopig nog wel instinctief als eerste naar de borsten kijken als ze een vrouw zien. Instinct is uiteindelijk niet iets wat enkel bij vrouwen voorkomt - en wat men dan vaak intuïtie noemt. Mannen hebben nu eenmaal ook zekere instincten, en die doet ze onbewust gelijk naar borsten kijken.

Al hebben mannen overigens vaak ook de neiging naar billen van vrouwen te kijken en men kan uit al het voorgaande dan wel begrijpen dat dit een nog veel ouder instinct betreft, wat nog stamt uit tijden van voordat de mens in en bij het water begon te leven. Zeg maar uit de periode dat men nog in een bosrijke omgeving woonde, zoals de chimpansees.

Mannen mogen dus naar borsten kijken, eigenlijk is daar niets mis mee. Zolang men zich daar als DENKEND mens wel bewust van blijft en men deze reflex enigszins weet te beheersen door na er eerst even vluchtig aan te hebben toegegeven, dit gelijk te corrigeren door de dame in kwestie in de ogen te kijken in plaats van enkel naar haar borsten.
Even snel kijken, okay. Maar niet de gehele tijd, want dan wordt het onbehoorlijk en daarvoor zijn we in de loop der tijd toch wel weer genoeg geëvolueerd, toch?

En wat vrouwen betreft, zij mogen zich best nog wel iets meer bewust zijn van hoe uniek hun boezem is. En dat deze gerust mag hangen, want zo was het juist door de natuur bedoeld. Niet om hard te zijn als een tennisbal, die tegen de natuurlijke werking van de zwaartekracht in denkt te kunnen gaan.