Is de natuur bewust?
In deel 1 van deze serie werd het idee gelanceerd dat je Techniek kunt zien als een wereldomspannend organisme, een ‘beest’. Al die winkels vol spullen, fabrieken, steden, de hele maatschappij, alles wat maakbaar is vormt het fysieke deel van het organisme.

Het mentale deel, dat zijn wijzelf. Wij laten het leven, groeien en voortbestaan, wij verzorgen de processen en besturen het geheel. Dat is bewustzijn. Ik wil techniek gebruiken als metafoor om te onderzoeken of de Natuur wellicht net zo functioneert. 


1. Natuur evolueert? 

De definitie van Natuur: Alles wat bestaat in het heelal, zoals de materie, energie en processen. Géén natuur is datgene wat door de mensheid tot stand is gebracht. Het kunstmatige, gefabriceerde. Ik noem dat Techniek. Natuur wordt onderverdeeld in de niet-levende en de levende natuur. Bij de niet-levende natuur zie je processen die zich voltrekken, elementen die combinaties vormen en zo nieuwe stoffen creëren. Afhankelijk van de omstandigheden zoals warmte, licht, zuurstof e.d. verweren, oxideren en legeren stoffen dat het een lust is. In de tijd gezien is de niet-levende natuur zeker niet statisch te noemen. Toch kun je dat geen evolutie noemen, omdat evolutie eerder een intelligente danwel planmatige voortgang veronderstelt. Daarvan is geen sprake, eerder een reageren op de wetten zoals vastgelegd door de scheikunde.

De levende natuur

Ten eerste is er de moeilijkheid om een sluitende definitie te geven van het begrip Leven. Ergens tussen de moleculen en de virussen is een overgangsgebied waar stoffen overgaan in levende materie. Bacterieën worden vrij algemeen gezien als de simpelste vorm van leven. Het zijn ware meesters in het evolueren. Bacteriën passen zich binnen enkele generaties aan aan een veranderd milieu. Wel mooi dat die generaties zo razendsnel gaan want dan kunnen we er leuke dingen mee doen. Zoals vervuilde grond schoonmaken bijvoorbeeld, voor elk soort vervuiling is wel een bacteriesoort te kweken.

Virussen, waarvan het de vraag is of ze wel leven, kunnen zich ook geweldig goed aanpassen. Ze zijn bij ons bekend als ziekteverwekkers die zelfs kunnen overspringen naar een gastheer of -vrouw van een andere soort. Een aanvalsplan wordt hierbij niet verondersteld, eerder toevalstreffers en de macht van de grote getallen. Bij parasieten daarentegen lijkt een doelgerichte aanpak al niet uit te sluiten.

Diversiteit en concepten

Wat ik zie is een eindeloze verscheidenheid in de natuur, de meest bizarre levensvormen, biotechnieken, stofwisselingen, bedenk het maar, het is er gewoon. Vreemd eigenlijk dat het er zomaar is.

Natuur evolueert in die zin dat het zich aanpast aan de omstandigheden, sommige gespecialiseerde soorten hebben daar meer moeite mee dan alleskunners zoals kakkerlakken, die niet uit te roeien zijn. Maar evolutie in de zin van het omvormen van de ene soort in een andere soort, koeien die honden worden, of bomen, is iets wat niet echt zomaar even gebeurt. In feite wordt het alleen maar verondersteld aan de hand van archeologische vondsten.

De technische wereld is volgens mij opvallend analoog aan de natuur. De eindeloze verscheidenheid aan producten, technieken, electronica, software, bedenk het maar, het is er gewoon. Net als in de natuur kun je het onderverdelen in soorten, categoriëen, merken, types en modellen. Ook techniek evolueert, auto’s, smartphones, vibrators, boterkuipjes, schoenen, elke keer weer anders.

Maar, en dat is een belangrijk punt, het concept blijft grotendeels gelijk. Een fiets blijft een fiets – 2 wielen, trappers, stuur,zadel – en verandert niet zomaar in een kruiwagen. Kruisingen bestaan wel, de bakfiets, en er zijn natuurlijk heel veel types, merken en varianten, maar het concept Fiets blijft onverlet in de evolutie. Net zo is het met het concept Vogel, een met behulp van vleugels vliegend dier.

Het spoor van de evolutie

In de techniek is het spoor van de evolutie terug te volgen, omdat we het zelf gemaakt hebben tenslotte. Van de eerste auto tot nu, de eerste telefoon tot nu, de eerste stoommachine, elektromotor, microprocessor, overal is wel - vanuit het niets – het verschijnen van een nieuwe soort of techniek te traceren. Meestal is dat verschijnen niet iets dat logisch is te verklaren als evolutie, ik bedoel; De auto is een uniek concept, geen geëvolueerd paard, de TomTom, een uniek concept en geen geëvolueerde wegenkaart.

Biologie, het leven, organismes, het is opgebouwd uit concepten, uitgevoerd in een oneindig aantal variaties.

Producten worden elke generatie sneller, slimmer, beter, net zolang tot het voor de gegeven omstandigheden optimaal is. Die ontwikkeling kun je waarnemen omdat het snel gaat. In de natuur is evolutie nauwelijks waar te nemen in de korte tijd van ons bestaan, mogelijk ook omdat er weinig ontwikkeling in zit. Het concept Vogel bijvoorbeeld is ‘klaar’. Er zijn duizenden varianten Vogel, net als bij de fiets, echter, het concept zelf is grotendeels bepaald. Er komen niet zomaar even hele nieuwe vogelsoorten bij, hoogstens wat aanpassingen.

Sprongen in de evolutie

De evolutie van techniek wordt gekenmerkt door uitvindingen. Het wiel, internet, plastic, elektriciteit, de laser, de lens, enzovoort. In de natuur zijn dat de concepten; De veer, het oog, chlorofiel, de zenuw, het trommelvlies, en ga zo maar door.

In de techniek zijn dat allemaal opzichzelfstaande ontdekkingen die niet het gevolg zijn van logische voortgaande evolutie. Het zijn sprongen die gevolgd worden door ontwikkeling.

In de natuur zijn het de basisconcepten die niet of nauwelijks te herleiden zijn als logisch resultaat van evolutie. Waar begint het oog? De veer? Het zijn unieke concepten, ze zorgen dan ook voor veel discussie; zijn ze het resultaat van een doorlopende evolutie? De dwangmatigheid van een tijdpad met een begin dicteert die visie. Maar, er bestaan ook andere, ruimere visies…

Stelling: Zowel in de techniek als in de natuur zijn veel basisconcepten aan te wijzen, geëvolueerd in een eindeloos aantal varianten.

De oorsprong van die concepten is discutabel en niet logisch verklaarbaar.

Over evolutie zijn de meningen sterk verdeeld, de Evolutietheorie van Darwin, het Creatiomisme en Intelligent Design zijn wel de meest gangbare aannames over het reilen en zeilen van de natuur. Persoonlijk heb ik er niets mee, ik pas, het zijn stellingen en aannames die je wel of niet kunt geloven.

Beter is het om er zelf over na te denken op basis van alles wat ons omringt, wat je ziet en voelt en waarneemt. Je hoeft er de deur al niet voor uit, de wonderen van de natuur liggen voor het grijpen in BBC-docu’s, boeken en Wikipedia.

2. Natuur creëert zichzelf?

Net zoals de techniek is de levende natuur in staat tot fysieke reproductie. Middels voortplanting continueert de natuur zichzelf. Kopie van kopie van kopie, enz. Normaal gesproken zal de kwaliteit afnemen totdat het niet meer werkt, door entropie, de onverbiddelijke neiging tot verval. Dat dat niet het geval is, is een indicatie dat er iets zorgt voor negatieve entropie, en meer nog, dat organismen zich ook nog kunnen aanpassen aan de omstandigheden. Een fysiek mechanisme in de natuur dat negatieve entropie creëert is nooit ontdekt bij mijn weten.

Reproductie dus, maar nu creatie. Vreemd genoeg is er ook geen enkel mechanisme bekend waarmee leven zichzelf creëert. Gewoon, het aplomb waarmee plastic, de i-pad of de laser op het toneel verscheen bestaat in de (huidige) natuur niet. Er is sprake van reproductie en aanpassing, men kan modificeren, verbouwen, fokken en kruisen, maar van creatie van leven vanuit het niets is geen sprake. De natuur kan het niet, en wij ook niet. En als het wel kon hadden we dat allang uitgevonden.

Toch gedijt en groeit en bloeit de natuur naar hartelust, net als die techniek van ons. Die techniek doet het niet vanzelf, daar heeft het ons voor nodig, om te bedenken, vorm te geven, te produceren en te onderhouden, wij zijn het roer en de sturende kracht van de techniek, continu. Dat is intelligentie, denkvermogen, bewustzijn.

Analoog daaraan veronderstel ik dat leven zoals dat voorkomt altijd een combinatie is van fysieke processen en bewustzijn. Machine en operator, auto en chauffeur, stof en geest.

Stelling: Natuur is bewust. En bewustzijn creëert.

3. Natuur is bedacht?

In onze oneindig complexe, prachtige, wondere technologische wereld bestaat niets, maar dan ook werkelijk helemaal niets waar niet uitvoerig over is nagedacht. Niets ontstaat zomaar vanzelf, ja chaos en rotzooi, dat dan weer wel.

De natuur is nog veel complexer, verfijnder en efficiënter. (Een bouwplan.) Wanneer men zou aannemen dat daar niet over nagedacht is of wordt, zou men toch minimaal een mechanisme of oorzakelijk principe moeten vinden dat leven tot stand brengt?

Dat mechanisme is nergens te vinden in de materie, omdat dat niet kan; Iets kan zichzelf ontvouwen, maar niet creëren, dat kan alleen door iets daarbuiten, van een andere orde: het bewustzijn.

Het is - voor mij, als techneut - onmogelijk om al die verbazingwekkende wonderen van de natuur te beschouwen, die schoonheid, elegantie en superioriteit zonder de conclusie: daar is en wordt over nagedacht!

4. Is de natuur bewust?

Voor mij staat vast dat er een organiserend principe werkzaam moet zijn om de levende natuur in stand te houden en tegen de entropie in te laten excelleren.

-Dit organiserend pricipe, door mij Bewustzijn genoemd, ook wel bekend als geest, ziel, spirit, enz. kan geen deel zijn van het fysieke systeem, maar moet van een hogere orde zijn.

-De analogie met techniek heeft geleid tot deze conclusie, want: Techniek kan niet bestaan zonder de continuë bemoeienis van de mensheid als systeem van hogere orde. (Zie deel 1.)

Biologisch leven is in alle gevallen de samenwerking van lichaam en bewustzijn, stof en geest, body & soul.


Een schitterend boek over de natuur:

In deel 3: Waar zit dat bewustzijn dan?

Emie : Mooi artikel weer Veteo! De grote vragen; iedereen is er op enig niveau wel mee bezig.
Is it electrickery?
Op 26-07-2012 13:01:28 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
wdawn: ik denk alleen dat natuur en geest 2 vijanden van elkaar zijn.

lichaam en natuur zijn gelijk, instinct en overlevingsdrang / logica lijken op intelligentie, maar is het niet . Een robot kun je die dingen ook aanleren.

Geest, inzicht, creativiteit staat er haaks tegenover.Alleen mensen hebben de potentie om deze gaves te gebruiken, de mensen die dat ook daadwerkelijk gebruiken zijn alleen in de minderheid.

Op 26-07-2012 14:35:13 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Dicit: Mooi blog Veteo.
Nooit te oud om nog meer te leren.
Op 26-07-2012 15:37:08 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Deze GW'er is abonnee
Tetzmol:
wdawn:
ik denk alleen dat natuur en geest 2 vijanden van elkaar zijn.

lichaam en natuur zijn gelijk, instinct en overlevingsdrang / logica lijken op intelligentie, maar is het niet . Een robot kun je die dingen ook aanleren.

Geest, inzicht, creativiteit staat er haaks tegenover.Alleen mensen hebben de potentie om deze gaves te gebruiken, de mensen die dat ook daadwerkelijk gebruiken zijn alleen in de minderheid.

Niet alleen mensen hebben de potentie om deze gaven te gebruiken. Er zijn meerdere dieren in staat tot probleem oplossing d.m.v. creatief denken. Amerikaanse eekhoorns zijn erg slim, ook sommige mensapen, olifanten, en zelfs vogels zoals de kraaien in dit filmpje.
“You never know what is enough unless you know what is more than enough.”
Op 26-07-2012 19:11:18 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Gas:
wdawn:

Geest, inzicht, creativiteit staat er haaks tegenover.Alleen mensen hebben de potentie om deze gaves te gebruiken,


Al ooit van bv een prieelvogel gehoord?
Lees er maar eens over.

Edit: omdat spinnen en bijen geen verhandelingen schrijven over hun bouwkunde, wil dat niet zeggen dat dit perfecte bouwwerkjes zijn waar de mens nog veel van kan leren, qua precisie en functionaliteit, zonder het milieu te verkloten.
(bericht gewijzigd op 26/7/2012 19:22)
Op 26-07-2012 19:20:49 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
psixty4:
V:
Ook techniek evolueert, ...., ...., vibrators, ...., ...., elke keer weer anders.


Toch wel:

Toen:


Nu:
It's all a figment of imagination!
Op 26-07-2012 21:23:08 | Kudos: 1 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
psixty4: @ V; mooi artikel weer!!!
It's all a figment of imagination!
Op 26-07-2012 21:25:45 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Aquamarijn: Mooi artikel, Maar voor de meeste mensen gaat er over of het nuttig is. En dan kijken ze naar psixty4. Smiley insert.
(bericht gewijzigd op 26/7/2012 21:36)
Am I evil? Yes I am! Am I evil? I am man!
Op 26-07-2012 21:35:00 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Marsepars:
wdawn:
ik denk alleen dat natuur en geest 2 vijanden van elkaar zijn.

lichaam en natuur zijn gelijk, instinct en overlevingsdrang / logica lijken op intelligentie, maar is het niet . Een robot kun je die dingen ook aanleren.

Geest, inzicht, creativiteit staat er haaks tegenover.Alleen mensen hebben de potentie om deze gaves te gebruiken, de mensen die dat ook daadwerkelijk gebruiken zijn alleen in de minderheid.


Het enige dat de mens onderscheidt van andere dieren is kunst.
Voor de rest zijn we net zo idioot als welk zoogdier dan ook. Niks beter.
Ga jij maar met je creatieve inzicht tegenover een hongerige grizzly staan en kijken wie er wint...
Cannot kill the Battery!!!
Op 27-07-2012 9:18:41 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Veteo: HÉÉ..Wat is het hier oorverdovend stil.

Doe ik de moeite om de kosmos te ontrafelen, kom ik met een paar zeer controversiële stellingen, mét onderbouwing, zegt niemand er iets over.
Waar zijn de hardcore Swaabadepten?, de die-hard materialisten?, buiten bewustzijn geraakt soms?
Of zijn jullie nu al van je geloof af.
Just watching the grass grow..
Op 27-07-2012 17:20:36 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Deze GW'er is abonnee
Tetzmol:
Veteo:
HÉÉ..Wat is het hier oorverdovend stil.

Doe ik de moeite om de kosmos te ontrafelen, kom ik met een paar zeer controversiële stellingen, mét onderbouwing, zegt niemand er iets over.
Waar zijn de hardcore Swaabadepten?, de die-hard materialisten?, buiten bewustzijn geraakt soms?
Of zijn jullie nu al van je geloof af.

Ja ze zijn van hun geloof gevallen door je uitgebreide betoog. Goed gedaan jochie.

(bericht gewijzigd op 27/7/2012 18:11)
“You never know what is enough unless you know what is more than enough.”
Op 27-07-2012 18:10:58 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Pieter:
Veteo:
HÉÉ..Wat is het hier oorverdovend stil.

Doe ik de moeite om de kosmos te ontrafelen, kom ik met een paar zeer controversiële stellingen, mét onderbouwing, zegt niemand er iets over.
Waar zijn de hardcore Swaabadepten?, de die-hard materialisten?, buiten bewustzijn geraakt soms?
Of zijn jullie nu al van je geloof af.

Murwgebeukt door alle moet-kunnen-retoriek alhier.
No shit, Sherlock
Op 27-07-2012 18:29:42 | Kudos: 0 Bericht positief waarderen
 Directe link naar reactie Meld ongepaste reactie
Sitemap - © 2014Grenswetenschap.nl - Reageervoorwaarden